Advies aan samenwoners: naar de notaris of gezinsuitbreiding!
07/09/2009
De staatssecretaris wil vanaf 2010 in de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) een basis partnerbegrip invoeren met gemeenschappelijke kenmerken. Op dit moment is het zo dat in de verschillende fiscale wetten, maar ook in de sociale verzekeringswetten, allerlei verschillende partnerbegrippen voorkomen. Het gaat er om meer uniformiteit aan te brengen in de wetgeving. Tegelijkertijd geeft de Staatssecretaris aan dat er toch verschillen mogelijk blijven.
Wanneer is er in 2010 sprake van (fiscale) partners?
Uitgangspunt wordt dat alleen echtgenoten, geregistreerde partners en ongehuwden met een notarieel samenlevingscontract worden aangemerkt als (fiscale) partners. In de verschillende heffingswetten kunnen dan specifieke aanvullingen op het basisbegrip worden opgenomen. Voor inkomensafhankelijke regelingen die onder de Awir vallen is de draagkracht van beide partners bepalend voor de hoogte van de tegemoetkoming. De gekozen samenlevingsvorm is niet van belang.
Is een notarieel samenlevingscontract nodig voor hypotheekrente aftrek?
Ook in de Wet IB 2001 zal het uitgangspunt zijn dat samenwoners een notarieel contract nodig hebben. Het fiscaal partnerschap wordt voor hen dan ook een automatisme - net als bij gehuwden - en kan niet langer jaarlijks worden gekozen. Alleen indien er sprake is van fiscaal partnerschap kan het saldo van de (negatieve) inkomsten eigen woning vrij worden toegerekend. Met andere woorden optimaal gebruik maken van de hypotheekrenteaftrek.
Wat gebeurt er dan met samenwoners zonder notarieel contract?
De wetgever wil hen in een aantal gevallen toch in aanmerking laten komen voor fiscaal partnerschap. De voorkeur gaat dan wel uit naar objectief controleerbare criteria voor het partnerschap, zoals het hebben van gezamenlijke kinderen. De onderlinge verbondenheid tussen de samenwoners gaat dan verder dan het behalen van schaalvoordelen… met andere woorden; ze zijn echt partners. Ook zij krijgen dan te maken met een verplicht fiscaal partnerschap.
Conclusie: als samenwoners vanaf 2010 nog in aanmerking willen komen voor fiscaal partnerschap moeten ze naar de notaris, of nadenken over gezinsuitbreiding.
Gevolgen voor de Successiewet
In de Successiewet is de verzorgingsgedachte een onmisbaar element in het partnerbegrip. De verzorgingsgedachte is de reden voor de lage tarieven en de hoge partnervrijstelling. Echtgenoten en geregistreerde partners hebben een wettelijke wederzijdse zorgplicht dus zij komen hiervoor in aanmerking.
Samenwoners die na hun 18e jaar een gemeenschappelijke huishouding hebben gevoerd, komen voor het (fiscaal) partnerschap in aanmerking als zij in een notarieel samenlevingscontract een wederzijdse zorgplicht hebben vastgelegd. Daarnaast zijn er nog aanvullende eisen, namelijk: de gemeenschappelijke huishouding moet tot aan het overlijden tenminste zes maanden hebben geduurd en ingeval van schenking tenminste 24 maanden. Inschrijving in de gemeentelijke basisadministratie op hetzelfde adres is een voorwaarde voor de gemeenschappelijke huishouding.
Samenwoners die inmiddels langer dan vijf jaar samenwonen na hun 22ste komen onder de huidige wet ook in aanmerking voor de grote vrijstelling en het lage tarief. Die mogelijkheid vervalt volgend jaar.
Alle reden dus om komende tijd alvast een selectie te maken in uw klantenbestand en deze wetswijziging bij de samenwoners onder de aandacht te brengen.
Een goed moment voor een update van het financieel advies!
Terug naar het overzicht